SAIS Review

In plaats van een samenvatting volgt hier een kort uittreksel van de inhoud:

NAMIBIA’S ONAFHANKELIJKHEID EN DE TRANSFORMATIE VAN AFRIKA John A. Marcum Voor Afrika betekent de onafhankelijkheid van Namibië de afsluiting van een tijdperk en het begin van een ander. Namibië, dat ooit het mandaat van klasse “C” van de Volkenbond voor Zuidwest-Afrika had en het eerste Afrikaanse gebied was waarop het debat van de Verenigde Naties over dekolonisatie zich toespitste, ontworstelde zich uiteindelijk pas in 1990 aan zijn verscheurde koloniale cocon. De laatste kolonie van Afrika is toegetreden tot de wereldgemeenschap van onafhankelijke staten juist op het moment dat die gemeenschap zelf uit de splijtende bipolariteit van de Koude Oorlog aan het uitgroeien is tot een complexer, polycentrisch statenstelsel. In tegenstelling tot de meer dan vijftig Afrikaanse landen die het land voorafgingen, zal de onafhankelijkheid van Namibië niet worden geteisterd of vervormd door de dichotome krachten van de Koude Oorlog. Hoewel de logica van de Koude Oorlog ten grondslag lag aan de langdurige steun van het Oostblok voor de nationalistische opstand tegen het Zuid-Afrikaanse bewind, werd Namibië uiteindelijk naar de onafhankelijkheid begeleid door verkiezingen onder toezicht van de VN, als onderdeel van een internationaal akkoord dat door beide grootmachten werd onderschreven. In tegenstelling tot buurland Angola, dat van 1975 tot 1989 onderdak bood aan opstandige nationalisten van Namibië’s South West Africa People’s Organization (SWAPO), is onafhankelijk Namibië niet voorbestemd om te worden geteisterd door een burgeroorlog die van buitenaf wordt aangewakkerd. Bovendien is Namibiër John A. Marcum, professor in de politiek aan de Universiteit van Californië in Santa Cruz, thans directeur van het “Education Abroad Program” van de Universiteit van Californië. Hij is tevens de auteur van de tweedelige studie The Angolan Revolution (MIT Press, 1969, 1978), Education, Race and Social Change in South Africa (U.C. Press, 1982), en van talrijke bloemlezingen en tijdschriftartikelen over Zuidelijk Afrika. 153 154 SAISREVIEW Nationalisten zijn erop gebrand te voorkomen dat broedertwisten en politiek dogmatisme hun jonge staat te gronde richten zoals dat in Angola het geval was. In zekere zin is de onafhankelijkheid van Namibië een climax, een afsluiting van het tijdperk van de dekolonisatie van Afrika, maar zij dient ook als opmaat voor een nieuwe, intense fase in het centrale politieke drama van zuidelijk Afrika – de strijd voor raciale rechtvaardigheid in Zuid-Afrika. Gezien de aanzienlijke blanke minderheid (ruwweg 80.000 van de 1,5 miljoen) heeft de vreedzame overgang van Namibië naar een althans aanvankelijk stabiel democratisch bewind bijgedragen tot de vooruitzichten op politieke aanpassing binnen het naburige land dat decennia lang zijn eigen apartheidswetten aan Namibië heeft opgelegd. De besluiten van staatspresident F.W. de Klerk om Nelson Mandela en andere politieke gevangenen vrij te laten en zowel de noodzaak als het risico te aanvaarden van een poging om via onderhandelingen tot een politieke regeling te komen met het Afrikaans Nationaal Congres (ANC) en andere zwarte politieke groeperingen werden op zijn minst marginaal vergemakkelijkt door de ordelijke en gedisciplineerde wijze waarop de overgang van Namibië naar onafhankelijkheid onder internationaal toezicht plaatsvond. Wat door sommigen werd gevreesd – het spookbeeld van blanke vluchtelingen van een radicaal marxistisch regime die de Oranjerivier overstaken naar de noordelijke Kaap – is uitgebleven. Op zijn eigen manier voegde Namibië aan het voorbeeld van Zimbabwe nog een voorbeeld toe van aanpassing van de rassen aan een nieuwe politieke orde. Toen de politieke leiders van Zuid-Afrika eindelijk de negatieve kosten-baten-verhouding onder ogen zagen van een voortzetting van het gewelddadige bewind, was de toetreding van Namibië tot de staat slechts een van de vele verbazingwekkende politieke gebeurtenissen die overal ter wereld plaatsvonden. Van Berlijn tot Vilnius, van Santiago tot Seoel, van Ulaanbaatar tot Pretoria, regeringen worstelden met de noodzaak van transformatie – politiek, economisch en technologisch. Om de betekenis van de onafhankelijkheid van Namibië te begrijpen, moet men dus niet alleen de bijzondere en vergelijkende historische ontstaansgeschiedenis van dat land onderzoeken, maar ook de wereldwijde transformatie waarbinnen die gebeurtenis zich afspeelt en waaraan zij haar eigen speciale bijdrage zal leveren. Achtergrond van de onafhankelijkheid De geschiedenis van het politieke protest en het nationalisme in Namibië sinds de Tweede Wereldoorlog biedt een achtergrond voor de toekomstperspectieven van het land. In 1946 overhandigde een westerse missionaris en leerling van Gandhi, dominee Michael Scott, de eerste politieke petitie van een Zuidwestafrikaan aan de Verenigde Naties. Het was van een stamhoofd van de Herero, Hosea Kutako, die Scott’s vertrek naar New York publiekelijk inluidde met het ceremoniële gebed: “O Heer, help ons die rondzwerven. Help ons die in Afrika zijn geplaatst en geen woonplaats hebben…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *